Foto: · · vlindertuindekas.nl
De illusie van de kolibrie
Wanneer je voor het eerst een kolibri vlinder ziet, begrijp je meteen waarom men deze naam koos. De manier waarop hij beweegt, de manier waarop hij in de lucht hangt, is fenomenaal. Het lijkt wel magie. Ze voeden zich met nectar, net als hun gevederde naamgenoten. Ze gebruiken hun lange roltong, de proboscis, om diep in bloemen te reiken. Denk aan die diep geurende lavendel of de zoete trompetbloemen. Ze zijn onmisbare bestuivers in ons ecosysteem.
Wat maakt de kolibri vlinder zo bijzonder?
De vlinder, wetenschappelijk bekend als de pijlstaartvlinder (familie Sphingidae), is geen doorsnee nachtvlinder. Overdag zie je ze vaak, wat ongebruikelijk is voor veel vlindersoorten. Hun vleugelslagen zijn zo snel dat ze bijna een waas vormen. Dit snelle kloppen van de vleugels genereert een zacht, zoemend geluid. Hoor je dat geluid? Dat is de natuur die zijn eigen kleine helikopter lanceert. Dit zoemgeluid is een sleutel tot het herkennen van de aanwezigheid van deze fascinerende insecten.
• Ze kunnen achteruit vliegen. Dit is een zeldzame vaardigheid onder insecten.
• Hun vleugelspanwijdte kan verrassend groot zijn voor een vlinder.
• Ze vliegen vaak bij schemering, wat zorgt voor prachtige beelden.
Het mysterie van hun metamorfose
Elk dier met vleugels heeft een reis achter de rug. Voor de kolibri vlinder is deze reis van ei tot volwassen insect indrukwekkend. Je begint met een klein ei, vaak op een specifieke waardplant. Dan komt de larve, de rups. Deze rupsen eten onverzadigbaar. Ze moeten energie opslaan voor de transformatie die nog komen gaat. De rups van de kolibri vlinder is vaak groot en krachtig. Ze lijken soms zelfs op kleine slangetjes als ze zich verdedigen. Voor meer fascinerende details over dit complexe proces, kun je de verschillen tussen motten en vlinders ontdekken.
De cocon en de geboorte
Wanneer de rups volgroeid is, zoekt hij een veilige plek. Daar spint hij een cocon of verpopt zich in de grond. Dit is de periode van diepe rust en intense verandering. Binnen deze beschermende laag vindt de magie plaats. De oude structuur breekt af. De nieuwe, gevleugelde vorm rijst op. Wanneer de volwassen vlinder tevoorschijn komt, heeft deze tijd nodig om de vleugels uit te vouwen en te drogen. Het moment dat de eerste vlucht begint, is een klein wonder van de natuur. Denk aan de veerkracht die nodig is voor zo’n volledige transformatie.
Voedselbronnen en de tuin van de kolibri vlinder
Als je deze prachtige vliegers in jouw tuin wilt lokken, moet je hen bieden wat ze nodig hebben. Ze zijn echte nectar-liefhebbers. De beste bloemen trekken ze aan. Denk aan bloemen met lange, buisvormige kelken. Dit geeft hen de uitdaging om hun lange tong te gebruiken. Het creëren van een insectvriendelijke tuin is de sleutel tot hun bezoek.
VIDEO: Kolibrievlinder drinkt nectar | Zelf Geschoten | Vroege Vogels
Welke bloemen prefereren ze?
Je ziet de kolibri vlinder vaak bij bloemen die ook populair zijn bij kolibries in andere delen van de wereld. Dit is geen toeval. De vorm van de bloem past perfect bij de voedingsmethode.
• Honingzoet tuinbalsam. De geur trekt ze aan, zelfs op afstand.
• Petunia’s, vooral de hangende soorten.
• De bloemen van de kamperfoelie. Hun zoete geur is onweerstaanbaar.
• Bloemen met veel nectar, zoals bepaalde soorten fuchsia.
Zorg ook voor voldoende zonlicht in je tuin. Deze actieve vliegers hebben warmte nodig om hun metabolisme op gang te houden. Een kleine waterbron, zoals een ondiepe schotel met wat kiezels, kan ook welkom zijn voor deze snelle vliegers om af en toe van te drinken.
Wanneer zie je ze het meest?
De activiteit van de kolibri vlinder hangt sterk af van het tijdstip en het seizoen. Hoewel ze overdag actief kunnen zijn, zie je de grootste drukte vaak tijdens de schemering. Dit fenomeen heet ‘crepusculaire activiteit’. Ze vliegen dan behendig van bloem naar bloem. Dit is een perfect moment om stil te zijn en te observeren hoe ze de zachte avondlucht bewerken.
Verdere lectuur
Maak je reis door het onderwerp Kolibri vlinder compleet met deze links.
• Vlinder: kolibrievlinder / Macroglossum … – De Vlinderstichting
Verschillende soorten kolibri vlinders
Er zijn veel soorten pijlstaartvlinders. Niet elke vlinder die je ziet, is precies hetzelfde. Sommige soorten lijken sterk op elkaar. Een veelvoorkomende is de middelste pijlstaart. Hun kleurenpatroon helpt bij de camouflage, hoewel hun vliegwijze dat weer tenietdoet. Leer de kenmerken van de lokale vlindersoorten herkennen. Dit verdiept jouw band met de natuur om je heen.
Het observeren van deze insecten is een les in efficiëntie en schoonheid. Ze hebben een doel en ze voeren dit met een ongelooflijke energie uit. Ze herinneren je eraan dat zelfs de kleinste wezens de meest indrukwekkende mechanismen bezitten.
Veelgestelde vragen over de kolibri vlinder
Wat is het verschil tussen een kolibrie en een kolibri vlinder?
Het belangrijkste verschil is dat de kolibrie een vogel is en de kolibri vlinder een insect. De vlinder heeft vleugels gemaakt van chitine en behaarde lichamen, terwijl de vogel veren heeft. Ze lijken qua vlieggedrag en voedingswijze op elkaar, maar behoren tot totaal verschillende klassen van dieren.
Zijn kolibri vlinders schadelijk voor mijn tuin?
Nee, kolibri vlinders zijn juist zeer nuttig. Ze zijn uitstekende bestuivers van veel tuin- en wilde bloemen. Hun rupsen eten wel planten, maar meestal zijn de aantallen laag en veroorzaken ze zelden serieuze schade aan volwassen planten als je de juiste waardplanten aanbiedt.
Wanneer kan ik de meeste kolibri vlinders zien rondvliegen?
Je ziet ze het meest in de latere lente tot de vroege herfst. Hun hoogtijdagen van activiteit liggen vaak rond zonsondergang en zonsopgang. Zoek ze op warme, windstille avonden bij nectarrijke bloemen.