Foto: · · vlindertuindekas.nl
Het laagste aantal sinds 1992
Je hoeft geen expert te zijn om te merken dat je minder vlinders in jouw tuin of op je wandelroutes ziet. De officiële cijfers bevestigen dit gevoel. Voor negen van de 54 onderzochte vlindersoorten, waaronder het bekende heideblauwtje en het zwartsprietdikkopje, bereikten de aantallen in 2024 een dieptepunt sinds de metingen in 1992 begonnen. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling voor jouw lokale ecosysteem.
Ook de algemene soorten hebben het moeilijk
Wat extra pijnlijk is, is dat het niet alleen zeldzame soorten betreft. Juist de vlinders die je dacht overal tegen te komen, zoals het icarusblauwtje en het groot koolwitje, laten een sterke afname zien. Deze vijftien meest voorkomende dagvlinders zijn de laatste tien jaar met ruim 35 procent afgenomen. Besef je dat juist deze soorten een cruciale rol spelen: ze bestuiven bloemen en vormen een belangrijke voedselbron voor andere dieren, zoals vogels.
Wat bedreigt jouw vlinders?
Je vraagt je misschien af waar dit door komt. Deskundigen wijzen op een combinatie van factoren die het leven voor zowel de rups als de volwassen vlinder bemoeilijken. De belangrijkste oorzaken liggen vaak dicht bij huis, in hoe wij ons landschap inrichten en gebruiken. Denk hierbij aan de volgende punten:
• Het intensieve gebruik van landbouwgrond.
• Het verlies van natuurlijke leefgebieden door verstedelijking.
• Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
• Extreem weer, zoals te natte zomers of te zachte winters, dat de levenscyclus verstoort.
De voedselketen onder druk
De afname van vlinders heeft directe gevolgen voor de lokale voedselketen. Vlinders en hun rupsen zijn een eiwitrijke snack voor talloze andere insectenetende dieren. Als jouw vlinderpopulatie krimpt, voelen veel vogels en andere insecten dit ook in hun eigen overlevingskansen. Bovendien dragen de vlinders zelf bij aan de voortplanting van veel planten door bestuiving. Als je dus zorgt voor meer bloemen in jouw omgeving, help je niet alleen de vlinder, maar ook de gehele natuurlijke balans.
Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes, zoals de toename van soorten als het hooibeestje en de grote vuurvlinder op bepaalde plekken. Dit bewijst dat gericht natuurbeheer effect kan hebben. Ook jij kunt met kleine aanpassingen in jouw tuin al een groot verschil maken voor het welzijn van de vlinder.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de belangrijkste oorzaken van de daling van het aantal vlinders?
De daling wordt voornamelijk toegeschreven aan het intensieve landgebruik, het verdwijnen van bloemrijke leefgebieden en het gebruik van bestrijdingsmiddelen, aangevuld met de effecten van extreem weer.
Welke rol spelen vlinders in de natuur?
Vlinders zijn essentieel als bestuivers van bloemen en als voedselbron voor veel andere diersoorten, zoals vogels.
Zijn alleen zeldzame soorten in gevaar?
Nee, uit de recente tellingen blijkt dat ook veel algemeen voorkomende soorten, zoals het icarusblauwtje, een sterke afname laten zien.