Foto: · · vlindertuindekas.nl
De cijfers die niemand wil horen
Je bent vast iemand die de seizoenen volgt, en weet hoe mooi het is als de eerste vlinders verschijnen. Helaas wijzen de recente tellingen uit dat de totale hoeveelheid dagvlinders in ons land met ruim 50 procent is afgenomen in de afgelopen decennia. Wat nu echt zorgwekkend is, is dat de stand voor het tiende jaar op rij is gedaald en in 2024 het absolute dieptepunt bereikte. Dit is geen verhaal van alleen zeldzame soorten; ook algemeen bekende vlinders, zoals het icarusblauwtje en het groot koolwitje, zien we minder vaak.
Welke soorten hebben het moeilijk?
Het is schrijnend om te zien dat soorten die we als vertrouwd beschouwden, het nu erg zwaar hebben. Het klein geaderd witje, de kleine vos en het donker pimpernelblauwtje behoren tot de grote dalers. Het donker pimpernelblauwtje is zelfs zo zeldzaam geworden dat het bijna uit Nederland verdwenen lijkt. Dit is een belangrijk signaal, want de gezondheid van de vlinders geeft ook een indicatie van de bredere biodiversiteit.
• De vlinderstand daalde in 2024 voor het tiende jaar achter elkaar.
• Soorten als het icarusblauwtje en het groot koolwitje worden minder vaak gezien.
• Het donker pimpernelblauwtje is bijna volledig verdwenen uit Nederland.
• Negentien van de 54 onderzochte soorten bereikten hun laagste aantallen sinds 1992.
Is er dan helemaal geen goed nieuws?
Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Sommige soorten doen het juist wél goed. De citroenvlinder en de grote vuurvlinder kenden zelfs hun beste jaar sinds de start van de metingen! Maar ook hier is een kanttekening: de grote vuurvlinder doet het fantastisch in de Weerribben, maar in zijn andere leefgebied in Friesland gaat het juist slecht. Het laat zien hoe lokaal de problemen kunnen zijn en hoe belangrijk elk specifiek stukje natuur is.
Wat betekent dit voor jou en jouw tuin?
Waarom zou je je hier druk om maken? Vlinders zijn onmisbare schakels in de voedselketen en de bestuiving van onze planten. Als je meer let op wat je eet, of waar je eten vandaan komt, zie je dat de natuur overal met elkaar verbonden is. Zelfs met de juiste aanplant in jouw eigen tuin, bijvoorbeeld met specifieke voeding voor de rupsen, kun je een verschil maken. Je helpt dan direct mee aan het herstel van de lokale populaties.
Het verlies van deze diertjes is een uitnodiging om kritisch te kijken naar onze omgeving. Denk aan het gebruik van pesticiden, maar ook aan hoe we onze grasvelden en bermen beheren. Voor de vlinder is een ‘nette’ tuin vaak een stuk minder aantrekkelijk dan een tuin met wat meer verwildering en een gevarieerd aanbod aan voedselplanten.
Veelgestelde vragen
Waarom is het zo belangrijk dat vlinders het goed doen? Vlinders zijn cruciaal voor de bestuiving van veel planten en vormen een belangrijke voedselbron voor andere dieren. Hun afname wijst op bredere problemen in de natuur.
Welke vlindersoorten doen het momenteel goed in Nederland? Soorten als de citroenvlinder en de grote vuurvlinder waren recentelijk succesvol in hun aantallen, hoewel dit per leefgebied kan verschillen.
Wat kan ik zelf doen om vlinders te helpen? Je kunt vlinders helpen door bloeiende planten te kiezen die als voedsel dienen voor zowel vlinders als rupsen, en door het gebruik van schadelijke bestrijdingsmiddelen te vermijden.