Foto: · · vlindertuindekas.nl
Algehele daling slaat toe, ook bij bekende vlinders
We zien het misschien al een tijdje in ons eigen achtertuin, maar het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en De Vlinderstichting hebben het nu bevestigd: de populaties van dagvlinders zijn in 2024 opnieuw flink gedaald. Dit is het tiende jaar op rij dat we een neerwaartse trend zien in het aantal vlinders. Gemiddeld is de vlinderpopulatie sinds 1992 met 56 procent afgenomen.
Het is extra zorgwekkend dat het niet alleen om zeldzame soorten gaat. Juist de vlinders die jij en ik vaak zien, zoals het icarusblauwtje en het groot koolwitje, worden steeds minder waargenomen. De vijftien meest algemene dagvlindersoorten zijn de afgelopen tien jaar zelfs met ruim 35 procent in aantal afgenomen.
Welke soorten hebben het zwaar?
De metingen, die wekelijks op vaste routes plaatsvinden, laten zien dat negen van de 54 onderzochte soorten in 2024 hun laagste aantallen ooit bereikten sinds de start van de metingen.
• Het heideblauwtje en het zwartsprietdikkopje behoren tot de soorten die een dieptepunt bereikten.
• Sommige soorten, zoals het donker pimpernelblauwtje, lijken zelfs helemaal uit Nederland te zijn verdwenen en werden niet meer gezien.
• Gelukkig is er één lichtpuntje: het hooibeestje werd juist in de hoogste aantallen gemeten sinds 1992.
Waarom is dit nieuws zo belangrijk voor jou?
Vlinders zijn veel meer dan alleen mooie verschijningen in de zon; ze spelen een cruciale rol in ons ecosysteem. Juist de algemene soorten die nu sterk afnemen, vervullen een belangrijke taak. Ze zijn bijvoorbeeld onmisbare bestuivers van de bloemen in jouw tuin of in de akkers waar ons voedsel vandaan komt. Hun rupsen zijn bovendien een essentiële schakel in de lokale voedselketen voor vogels en andere insecten. Als deze basis verdwijnt, komt de hele keten onder druk te staan.
Wat veroorzaakt de achteruitgang?
Deskundigen wijzen op verschillende factoren die het leven van vlinders en hun rupsen lastiger maken. De oorzaken liggen vaak in hoe wij ons landschap gebruiken en inrichten. Denk hierbij aan:
• Het intensieve gebruik van landbouwgrond en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
• Het verlies van natuurlijke leefgebieden door bijvoorbeeld verstedelijking.
• Extreem weer, waarbij natte zomers of juist te zachte winters de levenscyclus van de vlinder verstoren.
De directeur van De Vlinderstichting benadrukt dat we echt aan de slag moeten om de basiskwaliteit van de natuur op orde te krijgen, omdat we zien dat zelfs de meest voorkomende soorten het moeilijk hebben. Door bijvoorbeeld je tuin vlindervriendelijk in te richten met diverse nectarplanten en gefaseerd te maaien, kun jij een verschil maken voor deze kwetsbare insecten.
Veelgestelde vragen
Zijn alleen zeldzame vlinders bedreigd?
Nee, het meest zorgwekkende is dat ook veel algemeen voorkomende soorten, zoals het icarusblauwtje, de laatste tien jaar fors in aantal zijn afgenomen.
Wat is de belangrijkste functie van vlinders in de natuur?
Vlinders zijn belangrijke bestuivers van bloemen en hun rupsen vormen een noodzakelijke voedselbron voor andere dieren in de natuurlijke voedselketen.
Wat kan ik direct doen om vlinders in mijn tuin te helpen?
Zorg voor een gevarieerde beplanting met bloemen die lang bloeien, zodat er het hele seizoen nectar beschikbaar is. Probeer daarnaast minder vaak en in delen te maaien.